Jan Henderikse - de publiekslieveling onder de Nul-kunstenaars - is de gedroomde exposant voor ons museum. Zijn oeuvre is kleurrijk, prikkelend en verrassend actueel. Met zowel zijn 'strenge' Nul-werken als zijn speelse, van humor doortrokken kunst van latere jaren, weet Henderikse een breed en divers publiek te bereiken. Zijn laatste museale presentatie vond in 2018 plaats in het Stedelijk Museum Schiedam. Nu, acht jaar later, is de tijd rijp voor een retrospectief dat recht doet aan zowel zijn vroege als zijn late werk.

De tentoonstelling is vernieuwend in opzet, omdat het werk van Henderikse niet uitsluitend binnen de context van de Nulgroep wordt gepresenteerd. De selectie is samengesteld met oog voor de actualiteit en de manier waarop zijn werk vandaag de dag wordt ontvangen. Opvallend is dat deze 'historische' kunstenaar juist ook een jongere generatie aanspreekt.

Henderikse werkt veel met alledaagse, vaak seriematig geproduceerde voorwerpen die hij onttrekt aan de consumptiemaatschappij en een nieuwe betekenis geeft binnen een artistieke context. Zijn werkwijze - het verzamelen, hergebruiken en assembleren van bestaande materialen - sluit opvallend goed aan bij de hedendaagse aandacht voor duurzaamheid, hergebruik en kritiek op overconsumptie. Zijn werk raakt daarmee aan thema's die sterk leven onder jongeren en krijgt zo op verrassende wijze nieuwe relevantie.

Met deze retrospectieve tentoonstelling onderstreept Museum EICAS de betekenis van Jan Henderikse binnen de Nul- en ZERO-beweging, én de actuele betekenis van zijn werk. Meer dan zestig jaar na zijn doorbraak, begin jaren zestig, confronteert hij ons nog altijd met vragen die niets aan urgentie hebben ingeboet.

De tentoonstelling Jan Henderikse - ¡SUPER! is een retrospectief met bijzondere primeurs. Voor het eerst wordt Henderikses vroegste ruimtelijke installatie uit 1959 in Nederland getoond, naast niet eerder geëxposeerde werken uit de jaren zestig. Dankzij bijdragen van internationale verzamelaars en galeries, waaronder Rüdiger Weng (Düsseldorf) en Borzo (Amsterdam) en het persoonlijke netwerk van curator en Henderikse-expert Antoon Melissen, is een uitzonderlijke selectie tot stand gekomen. Ook Henderikse zelf werkt actief mee. Vanuit zijn woonplaats New York stelt hij werken uit zijn eigen collectie ter beschikking en verzorgt hij enkele transporten. De tentoonstelling draagt zo het stempel van een unieke samenwerking met de kunstenaar zelf.

Kleurrijk
De Nederlandse Nul-groep was actief van 1961 tot 1966: een korte periode die een blijvend stempel drukte op de kunst en onze tijd. Armando, Jan Henderikse, Henk Peeters en Jan Schoonhoven presenteerden zich als kunstenaars met een nuchtere blik op het leven. Zij verwierpen traditionele materialen als olieverf en brons en 'schilderden' liever met alledaagse objecten en consumptiegoederen.

Jan Henderikse was de meest kleurrijke van de groep. Hij vestigde zich in 1959 in Düsseldorf, bakermat van de internationale ZERO-beweging, en werkte later op Curaçao, in New York, Berlijn en Antwerpen. Zijn werk, opgebouwd uit lokale producten en materialen, ademt telkens de sfeer van de plek waar het ontstond. 'Alles was mooi', zei Armando later over de Nul-jaren - woorden die vooral op Henderikse van toepassing zijn.

In zes thematische zalen, de volledige begane grond van Museum EICAS, komt Henderikses werk uit 1959-2025 tot leven. Per zaal worden de werken verbonden met zijn persoonlijke (en kleurrijke) geschiedenis, waardoor de tentoonstelling niet alleen de autonomie van kunst belicht, maar het werk ook voor een breed publiek toegankelijk maakt. In de presentatie wordt steevast gezocht naar een combinatie gemaakt van 'werk en leven': aan de hand van de objecten doorlopen we de persoonlijke geschiedenis van deze wereldburger; van zijn jaren in Düsseldorf, op Curaçao, in New York, Oost-Berlijn en Antwerpen.

Filmtheater MIMIK toont doorlopend Henderikses kunstfilms uit de jaren 1974-1983. Deze korte films zijn nooit eerder in Nederland te zien geweest en digitaal ter beschikking gesteld door Memphis Film & Television, Utrecht.

In May, Coppejans Gallery will lend a selection of works by Jan Henderikse (born 1937, Delft, NL) to Museum EICAS in Deventer, where they will be presented in a major solo exhibition curated by Antoon Melissen. In the run-up to this museum project, I am also bringing Henderikse back into the spotlight at the gallery with the exhibition About Value. This exhibition offers an in-depth insight into the long-standing, intuitive research of an artist who was constantly on the move in a changing world. Henderikse's involvement in the Dutch Informal Group and later the Nul movement, as well as his interactions with Nouveau Réalisme and Pop Art, make him what one might call an ethnographer of the present. Throughout his oeuvre, the same fundamental question recurs: what do we value? What is sentiment? And, on an even deeper level: what is value, actually? To accompany the museum project, the very first Dutch-language book on the work of Jan Henderikse will be published, which will also be presented in the gallery.

JOSEPH BEUYS - WIDO BLOKLAND - DENMARK - JAN HENDERIKSE - MAARTEN INGHELS - HANS LEMMEN - WIM NIVAL - ALEXANDRA PHILLIPS - ILSE PIERARD - ADRIAAN REES

On the starting day of Antwerp Art Weekend, on Thursday, May 18, Coppejans gallery's next expo will open. The gallery will be open that day from 12:00pm to 9:00pm. The title of this group exhibition speaks for itself: Art is Research. With a series of selected works by three artists, the gallery shows the essence of its argument: research is a defining condition for art. This expo brings together work by Jan Henderikse, Caroline Hofman and Hans Kooi. From the kinetic work of Kooi, through the spatial work of Caroline Hofman, we arrive at Henderikse's research question: what moves man? Thus the exhibition deals three times with the concept of movement, each time in a different sense of the word.

Galery Mayor and Borza Gallery are presenting Jan Henderikse at respectively Art Basel, Switzerland and Tefaf Maastricht, The Netherlands

The Solo Project is a dynamic and innovative contemporary art fair that offers about thirty galleries the opportunity to show a solo presentation or a well-curated group presentation. The selection committee, consisting of international curators, Charlotte Lidon, Christophe Ménager, Nada Odeh, Tanya Rumpff and Eva Wuytjens, guarantees a high-quality international selection. After nine editions in Basel, the first Belgian edition of The Solo Project took place from April 28 to May 1 at the Circularium in Brussels, Belgium.

Jan Henderikse was represented by Coppejans Gallery.

In het jaar 1968 verruilde Jan Henderikse (Delft, 1937) Curaçle;ao voor New York, de stad die uitgroeide tot zijn vaste uitvalsbasis. Sinds het begin van de jaren zeventig getuigt Henderikes oeuvre van een intense en aanhoudende belangstelling voor de Amerikaanse 'way of life'. Of wellicht beter, van een diepgewortelde, haast fenomenologische interesse voor het exotisch-alledaagse - en dan vanuit een Europees perspectief.

Zijn verhuizing naar New York bracht vernieuwing en nieuwe energie, maar maakte Henderikse bovenal tot een kunstenaar met een twist. Europeaan Henderikse had jarenlang een tweede studio in Berlijn en beschouwt Antwerpen tot de dag van vandaag als zijn tweede thuis. Zijn atelier aldaar, in de schaduw van het Antwerpse Hessenhuis, herinnert ons bovendien aan zijn verbondenheid met de naoorlogse Europese avant-gardes. Het Hessenhuis was eind jaren vijftig immers geboortegrond van een nieuwe artistieke conceptie, met kunstenaarsgroep G58 als vaste bespeler en baanbrekende tentoonstellingen als Vision in Motion (1959) en Anti-peinture (1962) aan laatstgenoemde tentoonstelling nam Henderikse ook deel.

Op dit Europese fundament - zowel in cultureel als ideologisch opzicht - ontwikkelde Henderikse zich in de Verenigde Staten tot een kunstenaar die, als een van de eersten van zijn Europese generatiegenoten, afstand nam van het zuiver object-gerelateerde karakter van het kunstwerk. "Het einde van hang- en stakunst", zo typeerde Henderikse in 1979 zijn oriëntatie op conceptuele film- en fotografie. Zijn meerjarige monsterproject Broadway, eveneens gestart in 1979, bleek terugblikkend een waar scharnierpunt in zijn oeuvre te zijn. Tijdens talloze zondagse wandelingen documenteerde Henderikse systematisch alle kruispunten van het ruim twintig kilometer lange Broadway, resulterend in een film, in foto-assemblages en een kunstenaarsboek in leporello-vorm. Het is deze conceptuele benadering van het tastbare-alledaagse die Henderikses artistieke koers kleurt, tot op de dag van vandaag.

Evengoed echter, getuigen Henderikses 'Amerikaanse' foto-assemblages Give my Regards to Broadway en het kunstenaarsboek Broadway van een trans-Atlantische kruisbestuiving. In deze onvervalste Americana herkennen we immers ook zijn fascinatie voor serialiteit en het 'anti-compositorische' ordeningsprincipe van het raster, de kroonjuwelen van de internationale ZERO-beweging waartoe Henderikse begin jaren zestig gerekend werd. Nog pregnanter komt deze dualiteit tot uiting in zijn foto-assemblages van 'mislukte' foto's en afgekeurde portretten van cruiseschip-passagiers. In laatstgenoemde werken met rejects, met ogenschijnlijk lichtvoetige titels als All Aboard en The Handshaking Captain, worden regels van 'goede smaak' immers ter discussie gesteld en kitsch en trash tot de norm verheven.

Dat veelvoud en herhaling van Jan Henderikses (foto)assemblages bij de beschouwer een esthetische ervaring, gevoelens van genot, bezinning, contemplatie of juist ontluistering opwekken, ligt besloten in het karakter van het materiaal. Henderikses 'toon' is tongue-in-cheeck, maar evengoed compromitteren deze werken de kijker in zijn niet aflatende honger naar unieke ervaringen. Het is deze 'disneyficatie' van ons dagelijks leven die Henderikse haarscherp registreert. Nooit geheel kritiekloos, maar steevast licht-geamuseerd. Jan Henderikse is etnograaf van ons dagelijks leven, met vaste voet op twee continenten.

© 2022 Stijn Coppejans

Falconplein 17-19
2000 Antwerpen
+32 486 20 27 78
nfo@coppejansgallery.be

19 februari - 2 april 2022

In collaboration with BorzoGallery The Mayor Gallery is presenting a retrospective on Jan Henderikse in Frieze Masters 2021. Jan Henderikse is known as a member of Group Zero. In 1960 he was a co-founder along with Armando, Henk Peeters and Jan Schoonhoven of Nul which was Zero's Dutch counterpart. Born in 1937 in the Dutch city of Delft, he left his hometown and country in 1959 to settle in Germany, where his first assemblages originate. In 1963, with his wife Idi, they settle in Curaçao where Henderikse creates colourful assemblages with license plates, coins and marine debris. In 1967 they move to New York. Over the years he had maintained studios in Berlin, Antwerp and Curaçao, but New York remains his home and just recently he became a US citizen. Both The Mayor Gallery of London and Borzo Gallery of Amsterdam have consistently followed and represented Jan Henderikse over the past twenty years and have organised exhibitions in London and Amsterdam, regularly exhibiting his work at major art fairs such as Art Basel and TEFAF as well as lending to numerous museum shows.

Jan Henderikse is represented by The Mayor Gallery and BorzoGallery at Art Basel

Jan Henderikse New Year's cards from 2004
at Sundaywonders, Obrechtstraat 338, Den Haag